พาโวในสุนัขคืออะไร?

โรคลำไส้อักเสบจากพาร์โวในสุนัขเกิดจาก Canine parvovirus (CPV) ซึ่งเป็นไวรัส DNA ขนาดเล็กชนิดไม่มีเยื่อหุ้ม

เชื้อมีความสามารถในการทำลายเซลล์ที่แบ่งตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะเซลล์เยื่อบุบริเวณ crypt ของลำไส้เล็ก รวมถึงเซลล์ในระบบน้ำเหลืองและไขกระดูก

เมื่อเซลล์เยื่อบุลำไส้ถูกทำลาย จะทำให้ความสามารถในการดูดซึมสารอาหารและการทำหน้าที่เป็นแนวกั้นของลำไส้ลดลง ส่งผลให้เกิดอาการอาเจียนและท้องเสีย และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเคลื่อนผ่านของแบคทีเรียจากลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด

พาโวในแมวคืออะไร?

ในแมว โรคที่เกี่ยวข้องคือ Feline panleukopenia (FPV) หรือ feline parvoviral enteritis

FPV มีความรุนแรงโดยเฉพาะในลูกแมวและแมวที่ไม่ได้รับวัคซีน เชื้อจะทำลายเซลล์ที่มีการแบ่งตัวอย่างรวดเร็ว เช่น เซลล์ในไขกระดูก เนื้อเยื่อน้ำเหลือง และเยื่อบุลำไส้ คำว่า panleukopenia หมายถึงภาวะที่จำนวนเม็ดเลือดขาวลดลง ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของโรคและมีผลต่อความสามารถในการรับมือกับการติดเชื้ออื่น ๆ

เชื้ออยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นานแค่ไหน?

นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลที่โรคพาร์โวควบคุมได้ยาก Parvovirus เป็นไวรัสที่มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมและสารฆ่าเชื้อหลายชนิด

สำหรับ FPV แหล่งข้อมูลทางสัตวแพทย์ระบุว่าสามารถคงอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นาน หลายเดือน และภายใต้สภาวะที่เหมาะสมอาจนานถึงประมาณ 1 ปี หากไม่ได้ใช้วิธีทำความสะอาดและฆ่าเชื้อที่มีประสิทธิภาพ

ดังนั้น การทำความสะอาดด้วยการเช็ดสิ่งสกปรกออกเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ จำเป็นต้องกำจัดสารอินทรีย์ เช่น อุจจาระหรืออาเจียนออกก่อน แล้วจึงใช้สารฆ่าเชื้อที่สามารถทำลาย parvovirus ได้และให้เวลาสัมผัสตามที่กำหนด

🐶อาการพาโวในสุนัข

อาการมักเริ่มจากอาการทั่วไป เช่น

• ซึม
• เบื่ออาหาร
• มีไข้
• อ่อนแรง

จากนั้นสามารถพัฒนาเป็น

• อาเจียน
• ท้องเสีย
• ท้องเสียเป็นเลือดในบางราย
• ขาดน้ำ
• ปวดท้อง
• อุณหภูมิร่างกายผิดปกติ
• ชีพจรเร็ว
• ภาวะช็อกในรายที่รุนแรง

อาการสามารถพัฒนาอย่างรวดเร็ว โดยทั่วไปอาการมักเกิดประมาณ 5–7 วันหลังได้รับเชื้อ แต่ช่วงเวลาที่รายงานสามารถอยู่ประมาณ 2–14 วัน

ไม่ใช่สุนัขทุกตัวที่ติด CPV จะมีอุจจาระเป็นเลือด ดังนั้นการไม่มีเลือดในอุจจาระไม่ได้หมายความว่าไม่ใช่พาร์โว

🐱อาการ FPV ในแมว

อาการของแมวแตกต่างจากสุนัขบางประการ

อาการที่พบได้ ได้แก่

• ไข้สูง
• ซึมมาก
• เบื่ออาหารหรือไม่กินอาหาร
• อาเจียน
• ขาดน้ำอย่างรวดเร็ว
• ปวดท้อง
• ท้องเสีย

ท้องเสียไม่ได้เกิดขึ้นในแมวทุกตัว และเมื่อเกิดขึ้นมักไม่จำเป็นต้องมีเลือดปนเหมือนที่พบในสุนัขที่เป็น CPV

ลูกแมวบางตัวอาจมีอาการรุนแรงมากจนเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว โดยอาจพบการเสียชีวิตเฉียบพลันเป็นอาการแรกที่เจ้าของสังเกตเห็น

ทำไมพาโวจึงรุนแรง?

ความรุนแรงของโรคไม่ได้เกิดจากอาการท้องเสียเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากผลกระทบหลายระบบพร้อมกัน

1. สูญเสียน้ำและเกลือแร่

การอาเจียนและท้องเสียทำให้สูญเสียน้ำและอิเล็กโทรไลต์อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในลูกสัตว์ที่มีปริมาณสำรองในร่างกายน้อย

หากรุนแรงอาจนำไปสู่ ภาวะขาดน้ำและช็อก

2. เยื่อบุลำไส้เสียหาย

เมื่อเซลล์เยื่อบุลำไส้ถูกทำลาย ความสามารถในการดูดซึมและการทำหน้าที่เป็น barrier ของลำไส้ลดลง

จึงเพิ่มความเสี่ยงที่แบคทีเรียจากลำไส้จะเข้าสู่กระแสเลือด

3. เม็ดเลือดขาวลดลง

CPV สามารถทำลายเซลล์ในไขกระดูกและเนื้อเยื่อน้ำเหลือง ทำให้เกิด leukopenia, lymphopenia และ neutropenia ใน FPV ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำเป็นลักษณะสำคัญของโรคและเป็นที่มาของชื่อ panleukopenia

พาโวมีโอกาสรักษาหายหรือไม่?

มีโอกาสฟื้นตัวได้ โดยเฉพาะเมื่อได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมและเริ่มดูแลตั้งแต่ระยะแรก

สำหรับสุนัขที่ได้รับการรักษาอย่างเข้มข้นในโรงพยาบาล จะมีอัตราการรอดชีวิตมากกว่า ในกลุ่มที่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ขณะที่ภาพรวมของสุนัขที่ได้รับการรักษาประคับประคองมีรายงานการรอดชีวิตต่ำกว่า ข้อมูลเหล่านี้ "ไม่ควรนำไปใช้ทำนายผลของสุนัขแต่ละตัว" เพราะพยากรณ์โรคขึ้นกับระยะของโรคและภาวะแทรกซ้อน

ส่วน FPV ในแมวมีซับซ้อน โดยเฉพาะลูกแมวและแมวที่มีอาการรุนแรง การรักษา acute cases ทำได้ยาก และการรักษาอย่างเข้มข้นร่วมกับการพยาบาลที่ดีเป็นปัจจัยสำคัญต่อโอกาสรอดชีวิต

พาโวใช้เวลารักษานานแค่ไหน?

ไม่มีจำนวนวันที่ตายตัวสำหรับสัตว์ทุกตัว

ระยะเวลารักษาขึ้นอยู่กับ

• อายุ
• ความรุนแรงของโรค
• ระดับการขาดน้ำ
• การตอบสนองต่อการรักษา
• จำนวนเม็ดเลือดขาว
• ภาวะแทรกซ้อน
• การติดเชื้อแบคทีเรียร่วม
• ความสามารถในการกลับมากินอาหารและดื่มน้ำ

ถ้ามีสัตว์ป่วยในบ้าน ต้องทำอย่างไร?

หากสงสัยว่าสุนัขหรือแมวติดพาร์โว ควร แยกสัตว์ป่วยออกจากสัตว์ตัวอื่นทันที และติดต่อสัตวแพทย์เพื่อประเมิน

ควรให้ความสำคัญกับ

1. 1แยกสัตว์ป่วย
2. 2แยกอุปกรณ์อาหาร น้ำ กรง และของใช้
3. 3เก็บอุจจาระและสิ่งปนเปื้อนอย่างเหมาะสม
4. 4ทำความสะอาดพื้นผิวก่อนฆ่าเชื้อ
5. 5ใช้สารฆ่าเชื้อที่มีประสิทธิภาพต่อ parvovirus
6. 6ปฏิบัติตามระยะเวลาสัมผัสของน้ำยาฆ่าเชื้อ
7. 7ล้างมือและเปลี่ยนเสื้อผ้าหากมีโอกาสนำเชื้อไปสัมผัสสัตว์ตัวอื่น

การป้องกันพาโวในสุนัขและแมว

วัคซีนคือวิธีป้องกันที่สำคัญที่สุด

Canine parvovirus และ feline panleukopenia อยู่ในกลุ่ม core vaccines สำหรับสุนัขและแมวตามแนวทางวัคซีนของ WSAVA

🐶สุนัข

แนวทาง WSAVA 2024 แนะนำให้เริ่มวัคซีน core ที่อายุประมาณ 6–8 สัปดาห์ และฉีดซ้ำทุก 3–4 สัปดาห์จนถึงอายุอย่างน้อย 16 สัปดาห์ โดยในสถานการณ์ความเสี่ยงสูงอาจพิจารณาฉีดต่อถึง 20 สัปดาห์ตามการประเมินของสัตวแพทย์

🐱แมว

FPV เป็น core vaccine เช่นกัน และวัคซีนสามารถสร้างภูมิคุ้มกันที่ยาวนานได้ การเริ่มวัคซีนและจำนวนเข็มควรพิจารณาตามอายุ ประวัติการได้รับวัคซีน และความเสี่ยงของแมวแต่ละตัว

🏥 หากสงสัยพาโว ควรตรวจเมื่อใด?

หากสุนัขหรือลูกแมวมีอาการ ซึม เบื่ออาหาร อาเจียน ท้องเสีย มีไข้ หรือมีอาการขาดน้ำ โดยเฉพาะสัตว์ที่ยังได้รับวัคซีนไม่ครบ ควรพาเข้ารับการตรวจโดยสัตวแพทย์

เนื่องจากอาการของโรคทางเดินอาหารหลายชนิดสามารถคล้ายกันได้ การตรวจเพื่อหาสาเหตุจึงมีความสำคัญ และหากสงสัยโรคติดเชื้อ ควรแยกสัตว์ป่วยเพื่อช่วยลดความเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อไปยังสัตว์ตัวอื่น

โรงพยาบาลสัตว์เชิงเนิน ระยอง

ให้บริการตรวจสุขภาพ ตรวจวินิจฉัย และดูแลรักษาสุนัขและแมว โดยสัตวแพทย์จะประเมินจากประวัติ อาการ การตรวจร่างกาย และการตรวจทางห้องปฏิบัติการที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

หากน้องมีอาการผิดปกติด้านระบบทางเดินอาหาร หรือมีประวัติเสี่ยงต่อโรคติดต่อ สามารถติดต่อโรงพยาบาลเพื่อสอบถามรายละเอียดและนัดหมายเข้ารับการตรวจได้ 🐶🐱