ต่อมก้นมีความสำคัญอย่างไร?

ต่อมก้นเป็นโครงสร้างตามธรรมชาติของสุนัข ทำหน้าที่เก็บสารคัดหลั่งจากต่อมบริเวณผนังถุงก้น ซึ่งมีกลิ่นเฉพาะตัว

ในสุนัขที่มีการขับถ่ายตามปกติ การเคลื่อนไหวและแรงกดบริเวณดังกล่าวระหว่างการขับถ่ายสามารถช่วยให้สารคัดหลั่งถูกระบายออกได้เอง

ดังนั้น สุนัขทุกตัวไม่ได้จำเป็นต้องบีบต่อมก้นเป็นประจำ หากสามารถระบายออกได้เองและไม่มีอาการผิดปกติ

แล้วเมื่อไหร่ที่ต่อมก้นอาจมีปัญหา?

เมื่อสารคัดหลั่งระบายออกได้ไม่ดี อาจเกิดการคั่งหรืออุดตันภายในถุงก้น และในบางกรณีอาจเกิดการอักเสบ การติดเชื้อ หรือกลายเป็นฝีได้

อาการที่เจ้าของควรสังเกต ได้แก่

• เอาก้นไถกับพื้นบ่อย ๆ
• เลียหรือกัดบริเวณรอบทวารหนักมากกว่าปกติ
• มีกลิ่นจากบริเวณก้นผิดสังเกต
• ไม่สบายตัวเมื่อนั่งหรือขับถ่าย
• มีอาการเบ่งหรือถ่ายลำบาก
• บริเวณรอบทวารหนักมีอาการบวม แดง หรือเจ็บ
• มีของเหลว เลือด หรือหนองบริเวณรอบทวารหนัก

อาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเป็นปัญหาที่ต่อมก้นเสมอไป แต่เป็นสัญญาณที่ควรให้สัตวแพทย์ตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะหากอาการเป็นซ้ำหรือมีอาการเจ็บ บวม หรือมีแผลร่วมด้วย

ถ้าต่อมก้นมีปัญหา อาจเกิดอะไรขึ้นได้บ้าง?

ปัญหาของต่อมก้นไม่ได้มีเพียงเรื่อง “เต็ม” หรือ “ต้องบีบ” เท่านั้น

ภาวะที่พบได้ เช่น

1. การคั่งหรืออุดตันของสารคัดหลั่ง

สารคัดหลั่งภายในถุงก้นไม่สามารถระบายออกได้ตามปกติ ทำให้เกิดการคั่งและสร้างความไม่สบายตัว

2. การอักเสบหรือติดเชื้อ

ถุงก้นที่มีปัญหาอาจเกิดการอักเสบหรือติดเชื้อ ทำให้มีอาการเจ็บและระคายเคือง

3. ฝีของถุงก้น

หากการติดเชื้อรุนแรงขึ้น อาจเกิดฝี และในบางกรณีฝีอาจแตกจนเกิดแผลและมีสารคัดหลั่งหรือเลือดออกมาได้

4. ก้อนหรือเนื้องอกของถุงก้น

พบไม่บ่อย แต่ถุงก้นสามารถเกิดเนื้องอกได้เช่นกัน โดยเฉพาะในสุนัขอายุมาก ก้อนบริเวณนี้จึงไม่ควรสรุปเองว่าเป็นเพียง “ต่อมก้นเต็ม” เพราะจำเป็นต้องได้รับการตรวจเพื่อแยกสาเหตุอื่นออกไป

ควรบีบต่อมก้นบ่อยแค่ไหน?

ไม่มีความถี่เดียวที่เหมาะกับสุนัขทุกตัว

สุนัขบางตัวสามารถระบายสารคัดหลั่งได้เองตามธรรมชาติและไม่จำเป็นต้องบีบเป็นประจำ ขณะที่สุนัขบางตัวอาจมีปัญหาการคั่งซ้ำและต้องได้รับการดูแลเป็นระยะ

สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การกำหนดว่า “ต้องบีบทุกกี่สัปดาห์” แต่ควรดูจากประวัติ อาการ และการตรวจของสุนัขแต่ละตัว

หากน้องมีอาการผิดปกติหรือเป็นซ้ำบ่อย ควรให้สัตวแพทย์ตรวจหาสาเหตุร่วมด้วย เพราะการบีบต่อมก้นอย่างเดียวอาจไม่ได้แก้ปัญหาที่เป็นต้นเหตุ เช่น ปัญหาอุจจาระหรือโรคผิวหนังบางชนิด

ดูแลต่อมก้นของสุนัขอย่างไร?

สิ่งที่เจ้าของสามารถทำได้ คือสังเกตความผิดปกติของน้องเป็นประจำ และดูแลสุขภาพโดยรวม

• สังเกตลักษณะและความสม่ำเสมอของอุจจาระ
• ดูแลน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
• หากมีปัญหาผิวหนังหรืออาการคันเรื้อรัง ควรหาสาเหตุและรักษาอย่างเหมาะสม
• สังเกตพฤติกรรมเอาก้นไถพื้น เลีย หรือกัดบริเวณก้น
• หากมีอาการบวม แดง เจ็บ มีแผล เลือด หรือหนอง ควรพาไปพบสัตวแพทย์
• หากมีปัญหาต่อมก้นเกิดขึ้นซ้ำ ๆ ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุเพิ่มเติม

ไม่ควรบีบเองแบบฝืนแรง

หากไม่เคยได้รับคำแนะนำหรือสอนวิธีจากสัตวแพทย์ ไม่แนะนำให้พยายามบีบต่อมก้นเอง โดยเฉพาะกรณีที่น้องมีอาการเจ็บ บวม หรือสงสัยว่ามีการอักเสบหรือติดเชื้อ เพราะอาจไม่ใช่กรณีที่เหมาะกับการบีบทั่วไป และอาจต้องได้รับการตรวจหรือรักษาเพิ่มเติม

โรงพยาบาลสัตว์เชิงเนินมีบริการบีบต่อมก้น

✂️ พาน้องสุนัขมาอาบน้ำ–ตัดขน สามารถรับบริการ บีบต่อมก้นฟรี ตามบริการที่โรงพยาบาลกำหนด

🐾 ต้องการมาบีบต่อมก้นอย่างเดียว สามารถเข้ารับบริการได้เช่นกัน

หากน้องมีอาการผิดปกติ เช่น เอาก้นไถพื้นบ่อย เลียบริเวณก้นมาก มีอาการบวม เจ็บ มีแผล หรือมีเลือด/หนอง ไม่ควรคิดว่าเป็นเพียงปัญหาต่อมก้นเต็ม แนะนำให้พาน้องเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุที่เหมาะสม

หากไม่แน่ใจว่าควรพาน้องมาตรวจหรือเตรียมตัวอย่างไร สามารถติดต่อ โรงพยาบาลสัตว์เชิงเนิน ระยอง เพื่อสอบถามรายละเอียดก่อนเข้ารับบริการได้นะคะ